Schatmakers stimuleren maatschappelijk ondernemerschap. Dankzij maatschappelijk ondernemerschap ontstaat een effectieve samenwerking tussen overheid markt en gemeenschap.

Een democratisch detacheringsbedrijf

In opdracht van het programma Community Wealth Building van de gemeente Amsterdam onderzocht Jeroen den Uyl vanuit Schatmakers de haalbaarheid van een coöperatief detacheringsbedrijf ‘De Werker’ dat personeel detacheert aan werknemerscoöperaties in Amsterdam Nieuw-West. Dit bedrijf neemt de werkgeversrol op zich neemt voor een cluster van (vak)coöperaties en democratische bedrijven. Dit zijn coöperatieve bedrijven op het terrein van afval, groenbeheer, catering, mobiliteit, bouw etc.

Het plan vertrekt vanuit een context waarin de gemeente en “ankerorganisaties” geleidelijk meer werk willen uitbesteden aan lokale coöperaties, terwijl die coöperaties zelf nog aan het opbouwen zijn. Dat zorgt in het begin voor schommelingen en onzekerheid in opdrachten en personeelsbehoefte. De Werker “middelt” dat risico door personeel centraal te organiseren.

Missie en kernidee van ‘De Werker’ is “Goed werkgeverschap”. Dat is de sleutel voor duurzaam inkomen en ontwikkelperspectief. De Werker wil werkenden bestaanszekerheid bieden (stabiel inkomen, zorg bij ziekte/uitval), én tegelijk eigenaarschap en zeggenschap via een democratische organisatievorm.

Hoe het werkt:

  • De Werker neemt mensen in dienst en leent hen vervolgens uit aan vakcoops op basis van behoefte (detachering).
  • De organisatie doet werving, selectie en ontwikkeling: skills-assessment, (waar nodig) EVC-toets, opleiding, jobcoaching en “job fit” maken, inclusief leren functioneren in een democratische onderneming.
  • De Werker richt zich zowel op mensen die al succesvol op de arbeidsmarkt zijn als op mensen met een (beperkte) afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder specifieke doelgroepen (bijv. statushouders, niet-werkende vrouwen, jongeren).
  • Voor vakcoops levert dit een “human capital”-functie: zij kunnen groeien zonder meteen alle werkgeversrisico’s en HR-lasten zelf te dragen.


Inbedding en governance: De Werker is onderdeel van een bredere Community Wealth Building-infrastructuur (o.a. backoffice/shared services, fonds, “steward” voor missie en winstbestemming). Vakcoops en personeel krijgen een plek in de governance (ALV/organisatie-inrichting).

Financiele start: Het verdienmodel combineert omzet uit detachering met subsidies (o.a. loonkostensubsidies/buurtwerknemers) en overnamevergoedingen wanneer mensen na verloop van tijd door opdrachtgevers worden overgenomen. De aanloopperiode dat men afhankelijk is van subsidies hangt af van de doelgroep en de afstand tot de arbeidsmarkt. Rendabiliteit hangt verder vooral af van snelle plaatsing, beperkte uitval en voldoende declarabele uren.
Download hier: het eerste deel van het rapport